Zuurkoolschotel met spekjes en appel staat bij ons al jaren op tafel zodra het buiten kouder wordt. Echte Hollandse winterkost, maar dan met nét wat meer spanning: frisse zuurkool, stukjes Elstar appel, crème fraîche, krokant gebakken spekjes, romige aardappelpuree met mosterd en bovenop een goudbruine laag oude kaas.

Juist die combinatie maakt deze ovenschotel ook interessant voor wijn. Zuurkool heeft uitgesproken zuren, spek en oude kaas brengen zout en hartigheid, crème fraîche en aardappelpuree zorgen voor romigheid en de appel voegt fris fruit toe. Bij wijn bij zuurkool moet u dus naar het hele gerecht kijken en niet alleen naar de kool.

Onze voorkeur gaat daarom naar witte wijn met voldoende frisse zuren én voldoende smaak. Een goede riesling is voor ons de eerste keuze, maar een wat rondere weissburgunder of pinot blanc kan bij deze romige uitvoering minstens zo interessant zijn.

Zuurkoolschotel met spekjes en appel

Deze zuurkool ovenschotel draait om contrast. De zuurkool is fris en zuur, de appel geeft een klein zoet-fruitig accent en crème fraîche verzacht de scherpe randjes. Spek, mosterd en oude kaas brengen vervolgens juist zout, hartigheid en pit.

De aardappelpuree maakt er een complete maaltijd van en vormt tegelijkertijd een zachte basis waartegen al die uitgesproken smaken goed tot hun recht komen.

Ingrediënten voor zuurkoolschotel

Voor 4 personen:
circa 500 gram zuurkool, naturel of gekruid
500 gram kruimige aardappelen
1 middelgrote tot grote Elstar appel
125 gram spekblokjes
1 klein bekertje crème fraîche
circa 125 tot 150 gram geraspte oude kaas
2 eetlepels scherpe mosterd
een scheutje melk
een klontje boter
een snufje nootmuskaat
versgemalen peper
eventueel een klein beetje zout

Bereidingstijd: ongeveer 50 tot 60 minuten.

Hoe maakt u zuurkoolschotel met spekjes en appel?

Kook de aardappelen en zuurkool

Verwarm de oven voor op 180 °C met boven- en onderwarmte.

Schil de aardappelen en snijd ze in ongeveer gelijke stukken. Kook ze in circa 15 tot 20 minuten gaar. Giet ze vervolgens af en laat ze met het deksel op de pan kort uitdampen.

Breng ondertussen de zuurkool in een aparte pan met wat water aan de kook. Laat ongeveer 15 minuten zacht koken. Giet de zuurkool daarna goed af. Hoe minder overtollig vocht er achterblijft, hoe mooier de ovenschotel straks van structuur wordt.

Maak romige aardappelpuree met mosterd

Verwarm een kleine hoeveelheid melk. Stamp de warme aardappelen fijn en voeg naar behoefte melk en een klontje boter toe totdat een zachte, smeuïge puree ontstaat.

Roer vervolgens de scherpe mosterd en een snufje nootmuskaat door de puree. Breng op smaak met peper. Wees voorzichtig met zout: de spekjes en oude kaas voegen later al behoorlijk wat zout aan het gerecht toe.

Bak de spekjes en snijd de appel

Bak de spekblokjes in een droge koekenpan rustig krokant. Extra boter of olie is niet nodig; tijdens het bakken komt voldoende vet uit het spek vrij.

Laat de gebakken spekjes uitlekken op keukenpapier.

Schil ondertussen de Elstar, verwijder het klokhuis en snijd de appel in kleine blokjes. Elstar werkt hier mooi omdat deze appel voldoende frisheid houdt naast de zuurkool, maar tegelijkertijd een zacht fruitig en licht zoet accent toevoegt.

Meng zuurkool met appel en crème fraîche

Meng de uitgelekte zuurkool met de crème fraîche en stukjes appel. De crème fraîche maakt de zuurkool zachter en romiger, terwijl de appel juist frisheid en fruit toevoegt.

Proef het mengsel voordat u verdergaat. Zuurkool verschilt behoorlijk in zuurgraad en zoutgehalte; extra zout is meestal niet nodig.

Bouw de zuurkoolschotel op

Verdeel een deel van de aardappelpuree over de bodem van een ruime ovenschaal. Schep daarop het mengsel van zuurkool, appel en crème fraîche.

Verdeel de krokant gebakken spekjes over de zuurkool en dek af met de resterende aardappelpuree.

Strooi tot slot de geraspte oude kaas royaal over de bovenkant.

Zet de ovenschaal ongeveer 30 tot 40 minuten in de voorverwarmde oven. De schotel is klaar wanneer hij volledig warm is en de kaas bovenop mooi goudbruin is geworden.

Waarom werken appel, spek en oude kaas zo goed bij zuurkool?

Zuurkool heeft van nature een uitgesproken friszuur karakter. Wanneer u daar alleen aardappel aan toevoegt, kan een gerecht vrij eenzijdig worden. Daarom werkt het combineren van verschillende smaakrichtingen hier zo goed.

Appel geeft fruit en een lichte zoetheid tegenover het zuur. Crème fraîche verzacht en geeft romigheid. Spek brengt zout, vet en hartigheid, terwijl oude kaas nog meer umami en een pittig, licht nootachtig karakter toevoegt.

Mosterd vormt de brug tussen die elementen. De scherpe, frisse smaak voorkomt dat aardappelpuree, room en kaas het gerecht te zwaar maken.

Diezelfde balans moeten we vervolgens ook in de wijn terugvinden.

Welke wijn past bij zuurkool?

Bij zuurkool is vooral de zuurgraad van de wijn belangrijk. Een wijn met weinig frisse zuren kan naast zuurkool ineens vlak en log smaken. De wijn moet dus voldoende frisheid hebben om het gerecht bij te houden.

Maar voor deze zuurkoolschotel is alleen een hoge zuurgraad niet genoeg. Spekjes, crème fraîche, aardappelpuree en oude kaas geven het gerecht namelijk behoorlijk wat gewicht en romigheid. Een heel dunne, lichte witte wijn zou daardoor weer verdwijnen.

We zoeken daarom naar frisse zuren, voldoende fruit en genoeg structuur. Dat brengt ons bij drie verschillende keuzes.

1. Van Volxem Riesling – onze eerste keuze bij zuurkool

Onze eerste keuze is de Van Volxem Riesling uit de Moezel.

Deze wijn wordt gemaakt van 100% riesling. De druiven komen van ongeveer 30 jaar oude wijnstokken op grijze leisteen. Na een selectieve handmatige oogst wordt de wijn spontaan vergist en vervolgens vijf maanden opgevoed in roestvrijstalen tanks.

De wijn combineert mineraliteit met fruitige aroma's van kweepeer, abrikoos en peer. Vooral de combinatie van frisheid en fruit maakt hem sterk bij deze zuurkoolschotel.

De zuren kunnen goed naast het zure karakter van de zuurkool staan en verfrissen tegelijkertijd na het vet van spek, crème fraîche en kaas. Peer en ander rijper fruit leggen juist een verbinding met de Elstar appel in het gerecht.

Waarom deze combinatie werkt: frisse zuren bij zuurkool, fruit bij appel en voldoende spanning tegenover spek, room en kaas.

2. Van Volxem Weissburgunder – zachter en romiger

Wilt u de romige kant van de ovenschotel wat meer benadrukken, dan is de Van Volxem Weissburgunder een heel andere maar bijzonder interessante keuze.

Weissburgunder – ook bekend als pinot blanc – geeft doorgaans een zachter mondgevoel dan riesling. Deze wijn van Van Volxem wordt gemaakt van druiven van de steile Saarhellingen en ontwikkelt zich vijf maanden in zowel roestvrijstalen tanks als houten vaten.

In de wijn vinden we tropisch fruit, bloesem, een zijdezachte structuur en een subtiele invloed van hout.

Daarmee sluit hij vooral mooi aan bij de aardappelpuree, crème fraîche en goudbruine oude kaas. Het fruit vindt aansluiting bij de appel, terwijl voldoende frisheid nodig blijft om het gerecht niet zwaar te maken.

Waarom deze combinatie werkt: zachter en ronder bij het romige karakter van de ovenschotel, met voldoende fruit en frisheid voor appel en zuurkool.

3. Kornell EICH Pinot Blanc – de gastronomische keuze

Wilt u deze eenvoudige Hollandse winterkost juist combineren met een serieuzere wijn, dan kiezen wij voor de Kornell Florian Brigl EICH Pinot Blanc uit Alto Adige.

Deze 100% pinot blanc combineert aroma's van rijpe appel, perzik en citrus met bloesem en amandel. In de mond heeft hij een romige structuur, levendige zuren, mineraliteit en een lichte kruidigheid.

Vooral die combinatie maakt EICH interessant. Rijpe appel vormt een directe smaakverbinding met de Elstar in het gerecht. De romige textuur sluit aan bij puree en crème fraîche en het subtiele amandelachtige karakter past prachtig bij de gebakken oude kaas.

Tegelijkertijd zorgen de zuren en mineraliteit ervoor dat de wijn naast de zuurkool voldoende spanning houdt.

Waarom deze combinatie werkt: appel bij appel, romigheid bij puree en crème fraîche, frisse zuren bij zuurkool en extra complexiteit bij de oude kaas.

Riesling of pinot blanc bij zuurkool?

Welke van de drie u kiest, hangt vooral af van welk onderdeel van het gerecht u wilt benadrukken.

Wilt u vooral aansluiting zoeken bij het frisse zuur van de zuurkool, dan heeft de Van Volxem Riesling onze voorkeur.

Wilt u juist de romige puree, crème fraîche en kaas centraal zetten, dan past Van Volxem Weissburgunder daar bijzonder mooi bij.

Voor een uitgebreid diner of wanneer u de zuurkoolschotel een wat gastronomischer wijn naast wilt zetten, is Kornell EICH Pinot Blanc onze luxere keuze.

Kan rode wijn bij zuurkool?

Dat kan, maar bij deze specifieke zuurkoolschotel zouden wij eerder voor wit kiezen. Veel rode wijnen bevatten tannine en missen de uitgesproken frisheid die nodig is om naast het zuur van de zuurkool te blijven staan.

Wilt u toch rood schenken, kies dan liever voor een lichte, fruitige rode wijn met weinig tannine en voldoende zuren. Een zware cabernet sauvignon, stevige houtgerijpte syrah of krachtige appassimento-stijl zouden wij bij dit gerecht juist vermijden.

Veelgestelde vragen over zuurkoolschotel en wijn

Welke wijn drinkt u bij zuurkool?

Een witte wijn met frisse zuren is meestal de veiligste keuze. Riesling werkt bijzonder goed omdat de wijn voldoende frisheid heeft voor het zure karakter van zuurkool. Bij een romige zuurkoolschotel met appel en kaas kan ook weissburgunder of pinot blanc uitstekend combineren.

Welke wijn past bij zuurkool met spekjes?

Spekjes voegen vet, zout en hartigheid toe. Daardoor heeft de wijn niet alleen frisse zuren nodig, maar ook voldoende smaak. Riesling verfrist na het spek, terwijl een iets rondere pinot blanc mooi kan aansluiten bij het hartige karakter.

Welke wijn past bij zuurkool met appel?

Appel geeft de mogelijkheid om een wijn met duidelijk fruit te kiezen. Peer, kweepeer, rijpe appel en steenfruit in riesling of pinot blanc kunnen een natuurlijke verbinding vormen met de appel in het gerecht.

Welke appel gebruikt u voor zuurkoolschotel?

Wij gebruiken Elstar. Deze appel heeft voldoende frisheid om herkenbaar te blijven naast de zuurkool en tegelijkertijd genoeg fruitigheid om het zure karakter van het gerecht wat zachter te maken.

Kunt u zuurkoolschotel vooraf maken?

Ja. U kunt de complete ovenschotel vooraf opbouwen en afgedekt in de koelkast bewaren. Zet hem daarna rechtstreeks in de oven. Houd er rekening mee dat een koude schotel wat meer tijd nodig heeft om helemaal door en door warm te worden.

Winterse ovenschotel met een goed glas wijn

Zuurkoolschotel blijft voor ons echt eten voor een koude dag. Maar door de combinatie met appel, crème fraîche, mosterd, krokante spekjes en oude kaas is deze versie een stuk spannender dan alleen zuurkool met aardappelen.

En juist daardoor verdient hij ook een goede wijn. Wij zouden beginnen met de Van Volxem Riesling. Wilt u iets zachters en ronders, kies dan de Weissburgunder. En mag het wat gastronomischer worden, dan is Kornell EICH Pinot Blanc een prachtige derde mogelijkheid.

Bekijk ook onze selectie witte wijn of ontdek meer gerechten en bijpassende wijnen bij onze recepten en wijn-spijscombinaties. Vanuit onze wijnspeciaalzaak in Kerkdriel helpen wij u graag persoonlijk bij het kiezen van een wijn voor uw gerecht of complete menu.